Zęby i ząbkowanie

Kolejność wyrzynania zębów u dzieci – tabela i najważniejsze fakty

Napisał(a) 3 min czytania
Uśmiechnięte dziecko

Wyrzynanie zębów u dzieci przebiega w różnym tempie, dlatego podane miesiące są orientacyjne. Ważniejsza od dokładnego wieku bywa ogólna kolejność pojawiania się zębów oraz symetria prawej i lewej strony. Odchylenia o kilka miesięcy, często nawet 4–6, zwykle mieszczą się w normie.

Kolejność wyrzynania zębów mlecznych

U większości dzieci pierwsze pojawiają się dolne siekacze przyśrodkowe, czyli dolne „jedynki”. Następnie wyrzynają się siekacze górne, siekacze boczne, pierwsze trzonowce, kły i drugie trzonowce. Pełne uzębienie mleczne obejmuje 20 zębów, po 10 w szczęce i żuchwie.

Nazwa zęba Przybliżony wiek
Dolne siekacze przyśrodkowe, „jedynki” 6–8 miesięcy
Górne siekacze przyśrodkowe, „jedynki” 8–12 miesięcy
Górne siekacze boczne, „dwójki” 9–13 miesięcy
Dolne siekacze boczne, „dwójki” 10–16 miesięcy
Górne pierwsze trzonowce, „czwórki” 13–19 miesięcy
Dolne pierwsze trzonowce, „czwórki” 14–18 miesięcy
Górne kły, „trójki” 16–22 miesiące
Dolne kły, „trójki” 17–23 miesiące
Górne drugie trzonowce, „piątki” 25–33 miesiące
Dolne drugie trzonowce, „piątki” 23–31 miesięcy

Odstępstwa od tej kolejności nie muszą oznaczać problemu. U części dzieci kły i trzonowce wyrzynają się w zbliżonym czasie, a poszczególne zęby po obu stronach mogą pojawić się w różnej kolejności. Komplet mleczaków najczęściej jest obecny między 2,5. a 3. rokiem życia.

Wymiana mleczaków na zęby stałe

Wymiana uzębienia rozpoczyna się zwykle około 6. roku życia. Jako pierwsze często pojawiają się stałe pierwsze trzonowce, czyli „szóstki”, oraz dolne siekacze przyśrodkowe. Szóstki nie zastępują żadnego mleczaka – wyrzynają się za drugim trzonowcem mlecznym, dlatego można ich nie zauważyć.

Nazwa zęba stałego Przybliżony wiek
Pierwsze trzonowce, „szóstki” 6–7 lat
Siekacze przyśrodkowe, „jedynki” 6–8 lat
Siekacze boczne, „dwójki” 7–9 lat
Pierwsze przedtrzonowce, „czwórki” 9–11 lat
Kły, „trójki” 9–12 lat
Drugie przedtrzonowce, „piątki” 10–12 lat
Drugie trzonowce, „siódemki” 11–13 lat

Podane zakresy dotyczą uzębienia stałego bez zębów mądrości. Trzecie trzonowce mogą wyrzynać się dopiero w późniejszym wieku albo nie pojawić się wcale. Wymiana mleczaków i wyrzynanie zębów stałych to odrębny etap rozwoju, który zwykle kończy się około 12.–13. roku życia.

Co wpływa na tempo ząbkowania?

Różnice między dziećmi są częste. Na termin pojawienia się zębów mogą wpływać:

  • Genetyka – rodzinny wzorzec późniejszego lub wcześniejszego ząbkowania.
  • Masa urodzeniowa – dzieci z niższą masą urodzeniową mogą ząbkować nieco później.
  • Płeć – w obserwowanych populacjach dziewczynki często wyrzynają zęby stałe wcześniej niż chłopcy, ale nie jest to reguła dla każdego dziecka.
  • Wcześniactwo – u dzieci urodzonych przed terminem tempo wyrzynania może być przesunięte.

Kolejność zębów jest często bardziej użyteczna diagnostycznie niż porównywanie dziecka z dokładnym kalendarzem. Znaczenie ma także symetria. Niewielka różnica między prawą i lewą stroną zwykle nie jest powodem do niepokoju.

Kiedy skonsultować ząbkowanie?

Warto umówić dziecko do stomatologa lub pediatry, jeśli:

  • do ukończenia 12. miesiąca życia nie pojawił się żaden ząb,
  • między wyrznięciem zęba po jednej stronie a pojawieniem się jego odpowiednika po drugiej stronie występuje wyraźna, przedłużająca się różnica,
  • w jednym miejscu przez ponad 6 miesięcy nie widać postępu, mimo że sąsiednie zęby już się wyrżnęły,
  • stały ząb wyrzyna się obok mleczaka, a mleczak nie wykazuje oznak wypadania.

Późniejsze ząbkowanie przy prawidłowym ogólnym rozwoju dziecka często ma podłoże rodzinne. Konsultacji wymaga jednak każdy przypadek wyraźnego opóźnienia, znacznej asymetrii lub nieprawidłowego toru wyrzynania. Tabele pomagają zorientować się w typowych zakresach, ale nie zastępują badania stomatologicznego.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Czytaj dalej w tym dziale