Inhalacje

Maska czy ustnik do inhalacji – co wybrać dla dziecka i dorosłego?

Napisał(a) 4 min czytania
Inhalator

Dla dziecka poniżej 4. roku życia zwykle wybiera się maskę, ponieważ maluch nie potrafi jeszcze prawidłowo korzystać z ustnika. U starszych dzieci, nastolatków i dorosłych lepszym wyborem jest najczęściej ustnik – pod warunkiem, że pacjent potrafi szczelnie objąć go ustami i oddychać zgodnie z instrukcją.

Maska czy ustnik – najważniejsze różnice

Cecha Maska Ustnik
Wiek Najczęściej dzieci poniżej 4 lat Zwykle dzieci od 4 lat, nastolatkowie i dorośli
Komfort Łatwiejsza dla niemowląt i małych dzieci Wygodniejsza dla osób, które potrafią współpracować
Efektywność Wysoka tylko przy bardzo dobrym przyleganiu do twarzy Zwykle najwyższa, ponieważ lek trafia bezpośrednio do dróg oddechowych
Technika Maska musi szczelnie obejmować nos i usta Ustnik należy trzymać między zębami i szczelnie objąć wargami

Granica 4 lat jest wskazówką, a nie sztywną regułą dla każdego pacjenta. Znaczenie ma także rozwój dziecka, jego zdolność do wykonywania poleceń oraz rodzaj prowadzonej terapii. Jeżeli lekarz zaleci inne rozwiązanie, jego instrukcje mają pierwszeństwo.

Dlaczego ustnik jest zwykle lepszy dla starszego dziecka i dorosłego?

Ustnik ogranicza straty leku, ponieważ aerozol kierowany jest bezpośrednio do jamy ustnej i dalej do dróg oddechowych. W porównaniu z maską zmniejsza się ryzyko osadzania substancji na skórze, w okolicy oczu lub w nosie. Z tego powodu ustnik jest preferowany u pacjentów, którzy potrafią prawidłowo z niego korzystać.

Podczas nebulizacji przez ustnik należy oddychać ustami, a nie nosem. Ustnik umieszcza się między zębami, obejmuje wargami i wykonuje spokojne wdechy. Wydech również powinien odbywać się zgodnie z instrukcją urządzenia, najczęściej przez nos. Nie należy oddychać przez nos przy założeniu, że sam ustnik przekieruje lek do właściwego miejsca.

Najważniejsze zalety tego rozwiązania to:

  • bezpośrednie podanie aerozolu do dróg oddechowych,
  • mniejsze straty leku w okolicy nosa i oczu,
  • brak konieczności dopasowywania maski do kształtu twarzy,
  • możliwość stosowania u osób, które potrafią spokojnie współpracować podczas inhalacji.

Kiedy maska do inhalacji jest lepszym wyborem?

Maska jest zwykle konieczna u niemowląt i dzieci poniżej 4. roku życia. Małe dziecko często nie potrafi jeszcze utrzymać ustnika, szczelnie objąć go wargami ani świadomie kontrolować toru oddechu. Próba zastosowania ustnika może wtedy prowadzić do płaczu, nieszczelności i podania zbyt małej ilości leku.

Maska może być też rozwiązaniem przejściowym u starszego dziecka, które nadal nie współpracuje podczas nebulizacji. Jej użycie powinno jednak zapewniać spokojny oddech i możliwie dokładne przyleganie do twarzy. Maska pozwala również na kontakt aerozolu z nosem, co bywa przydatne przy dolegliwościach obejmujących górne drogi oddechowe. W takich sytuacjach lekarz może zalecić także specjalną końcówkę do nosa.

Uwaga dotycząca szczelności: nawet niewielka przestrzeń między maską a twarzą może znacznie zmniejszyć ilość leku docierającego do dróg oddechowych. Według przytaczanych danych odsunięcie maski o 1 cm może zmniejszyć depozycję leku o około 50%, a przy odstępie 2 cm do miejsca działania może dotrzeć jedynie około 20% podawanej substancji. Dlatego maskę trzeba delikatnie, ale szczelnie przyłożyć do nosa i ust, bez trzymania jej w pewnej odległości od twarzy.

Akcesorium powinno być miękkie, nieuszkodzone i przeznaczone do konkretnego modelu nebulizatora. Wybieraj elementy zalecane przez producenta, wykonane z materiałów przeznaczonych do kontaktu z pacjentem.

Jak czyścić maskę i ustnik?

Oba akcesoria wymagają mycia po każdym użyciu. Dezynfekcję należy przeprowadzać zgodnie z instrukcją producenta, ponieważ nie każdy materiał można gotować lub moczyć w tych samych środkach. Prosta rutyna wygląda następująco:

  1. Po zakończeniu inhalacji rozmontuj elementy zgodnie z instrukcją urządzenia.
  2. Umyj maskę lub ustnik po każdym użyciu, usuwając pozostałości preparatu.
  3. Okresowo przeprowadź dezynfekcję metodą dopuszczoną przez producenta. Jeśli instrukcja zezwala na roztwór wody z octem, można zastosować proporcję 2/3 wody i 1/3 octu, a następnie moczyć elementy przez około 60 minut.
  4. Dokładnie wypłucz akcesoria i pozostaw je do całkowitego wyschnięcia przed ponownym użyciem.

Wybierając między maską a ustnikiem, kieruj się przede wszystkim wiekiem i współpracą pacjenta. Dla małego dziecka maska jest zwykle koniecznym kompromisem, natomiast po opanowaniu prawidłowej techniki ustnik zazwyczaj zapewnia sprawniejsze podanie leku. W razie oporu dziecka, trudności z oddychaniem lub nieskutecznej inhalacji sposób stosowania należy omówić z pediatrą lub lekarzem prowadzącym.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Czytaj dalej w tym dziale