Połóg

Odchody połogowe – jak długo trwają i co warto o nich wiedzieć?

Napisał(a) 4 min czytania
Kobieta z noworodkiem

Odchody połogowe trwają zazwyczaj od 4 do 6 tygodni. Są naturalną wydzieliną z dróg rodnych, powstającą podczas gojenia miejsca po łożysku i obkurczania się macicy. Ich kolor, ilość oraz konsystencja stopniowo się zmieniają. Odchody pojawiają się po każdym porodzie – zarówno siłami natury, jak i po cesarskim cięciu.

Jak powstają odchody połogowe?

Odchody połogowe, czyli lochia, zawierają krew, śluz, pozostałości błon płodowych oraz złuszczające się tkanki z jamy macicy. Nie są więc wyłącznie krwawieniem podobnym do miesiączki. W miejscu, w którym znajdowało się łożysko, pozostaje rana, która goi się przez kolejne tygodnie.

W tym czasie zachodzi także inwolucja macicy, czyli jej stopniowe obkurczanie i powrót do rozmiaru sprzed ciąży. Skurcze macicy pomagają usuwać wydzielinę. Podczas karmienia piersią może pojawić się przejściowe nasilenie skurczów i większy wypływ odchodów, ponieważ oksytocyna wspiera obkurczanie macicy.

Podany czas 4–6 tygodni jest orientacyjny. U części kobiet odchody zanikają wcześniej, u innych utrzymują się dłużej, nawet do około 8 tygodni. Tempo zmian zależy między innymi od przebiegu porodu, karmienia piersią, ogólnego stanu zdrowia i indywidualnego tempa gojenia.

Jak zmieniają się odchody połogowe?

Fazy lochii przechodzą w siebie płynnie, dlatego granice czasowe nie są sztywne. Najważniejszy jest ogólny kierunek zmian: wydzieliny powinno być coraz mniej, a jej kolor powinien stopniowo blednąć.

Faza Kolor Konsystencja Przybliżony czas
Lochia rubra Czerwona lub ciemnoczerwona Krwista, możliwe niewielkie skrzepy i fragmenty tkanek Pierwsze 1–6 dni
Lochia fusca Brunatna, brązowawa lub różowa Rzadsza, z domieszką śluzu Druga część pierwszego tygodnia i około 2. tydzień
Lochia flava Żółtawa lub kremowa Bardziej śluzowa, czasem śmietanowata Koniec 2. i 3. tydzień
Lochia alba Biaława, szarawa lub prawie przezroczysta Wodnista albo śluzowa, coraz mniej obfita Od około 3.–4. tygodnia do zaniku

W pierwszych dniach niewielkie skrzepy mogą się pojawić, zwłaszcza po dłuższym leżeniu, wstaniu z łóżka lub karmieniu. Nie powinny jednak być duże ani towarzyszyć bardzo obfitemu krwawieniu. Wydzielina może przejściowo zwiększyć się po większej aktywności, ale powinna ponownie słabnąć po odpoczynku.

Kiedy odchody połogowe powinny niepokoić?

Fizjologiczne krwawienie zwykle przypomina obfitą miesiączkę na początku połogu, a następnie stopniowo się zmniejsza. Podpaska nasiąkająca w ciągu godziny lub szybciej, szczególnie przy nagłym nasileniu krwawienia, wymaga pilnej pomocy medycznej. Nie czekaj wtedy na planową wizytę.

Skontaktuj się pilnie z lekarzem, położną lub oddziałem położniczym, jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów:

  • Bardzo obfite lub nagle nasilone krwawienie wymagające zmiany podpaski co godzinę albo częściej.
  • Duże skrzepy, zwłaszcza wielkości jajka lub większe, albo większe fragmenty tkanki.
  • Utrzymująca się żywoczerwona wydzielina bez stopniowego zmniejszania się jej ilości.
  • Nieprzyjemny, cuchnący lub gnilny zapach odchodów zamiast zapachu przypominającego krew miesiączkową.
  • Zielonkawy lub ropny kolor wydzieliny, szczególnie z bólem podbrzusza.
  • Gorączka powyżej 38°C, dreszcze, nasilone osłabienie albo przyspieszone bicie serca.
  • Nagłe zatrzymanie odpływu odchodów, któremu towarzyszy ból, rozpieranie lub gorączka.

Takie objawy mogą wskazywać między innymi na zakażenie połogowe, zatrzymanie odchodów lub krwotok poporodowy. Krwotok może wystąpić zarówno po porodzie drogami natury, jak i po cesarskim cięciu. Przy masywnym krwawieniu, zawrotach głowy, omdleniu, duszności lub zimnych potach dzwoń pod numer alarmowy.

Jak dbać o higienę podczas połogu?

Odchody połogowe są pożywką dla drobnoustrojów, dlatego higiena ogranicza ryzyko zakażenia i pomaga w gojeniu ran. Podstawowe zasady są proste:

  • Używaj podpasek poporodowych i zmieniaj je często, nie rzadziej niż co 4 godziny, a szybciej, gdy są wilgotne lub zabrudzone.
  • Myj ręce przed i po kontakcie z okolicą intymną, a po skorzystaniu z toalety podcieraj się od przodu do tyłu.
  • Podmywaj krocze wodą, najlepiej po skorzystaniu z toalety, i delikatnie osuszaj bez pocierania.
  • Nie stosuj tamponów ani irygacji dopochwowych, ponieważ mogą utrudniać odpływ wydzieliny i zwiększać ryzyko zakażenia.
  • Noś przewiewną bieliznę i wietrz krocze, jeśli pozwalają na to warunki oraz stan ran.

W czasie połogu lepiej wybierać krótki prysznic niż długą kąpiel. Intensywny wysiłek może przejściowo nasilać krwawienie, dlatego aktywność zwiększaj stopniowo i reaguj odpoczynkiem, jeśli wydzieliny nagle przybywa.

Odchody po cesarskim cięciu są prawidłowym zjawiskiem. Mogą być początkowo mniej obfite niż po porodzie drogami natury, ale nie ma jednej reguły dotyczącej ich ilości ani czasu trwania.

Połóg nie kończy się nagle w dniu, w którym mija sześć tygodni. To umowna granica, a organizm może regenerować się dłużej. Jeśli wydzielina nadal występuje, nie zmniejsza się, ponownie staje się intensywnie krwista albo towarzyszą jej objawy alarmowe, potrzebna jest konsultacja lekarska.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem, położną lub oddziałem położniczym.

Czytaj dalej w tym dziale