Szczepienia

Czy można szczepić dziecko z katarem?

Napisał(a) 3 min czytania
Dziecko podczas wizyty u lekarza

Tak, dziecko z katarem często może zostać zaszczepione, ponieważ sam katar nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Ostateczną decyzję podejmuje jednak lekarz podczas kwalifikacji, oceniając stan dziecka w dniu wizyty.

Dlaczego lekarz może odroczyć szczepienie?

Katar może być objawem alergii, przedłużającej się infekcji albo jej pierwszym symptomem. Lekarz bierze pod uwagę nie tylko wydzielinę z nosa, lecz także samopoczucie dziecka, temperaturę, kaszel, sposób oddychania i wynik badania.

Odroczenie szczepienia przy świeżych objawach nie oznacza, że szczepionka pogorszy infekcję albo przestanie działać. Chodzi przede wszystkim o późniejszą ocenę stanu dziecka. Gdy po szczepieniu pojawi się gorączka lub inne objawy, trudniej będzie rozstrzygnąć, czy są związane z rozwijającą się chorobą, czy stanowią niepożądany odczyn poszczepienny (NOP).

W Polsce zwykle można bezpiecznie przełożyć wizytę o kilka dni, jeśli dziecko dopiero zaczyna chorować i dostępny jest kolejny termin. Nie ma jednak jednej przerwy obowiązującej po każdej infekcji. Gdy objawy ustąpią, a dziecko czuje się dobrze, lekarz może zakwalifikować je do szczepienia bez długiego oczekiwania.

Stan dziecka Decyzja lekarza Uzasadnienie
Świeży katar, który pojawił się niedawno Możliwe odroczenie Objawy mogą zapowiadać infekcję, która dopiero się rozwija.
Przewlekły lub alergiczny katar Często możliwe szczepienie Jeśli stan ogólny dziecka jest dobry, katar sienny zwykle nie stanowi przeszkody.
Infekcja u domownika, ale brak objawów u dziecka Zwykle możliwe szczepienie Sama choroba członka rodziny nie jest przeciwwskazaniem, choć trzeba poinformować o niej lekarza.

Co zazwyczaj nie wyklucza szczepienia?

Łagodne, stabilne stany chorobowe nie muszą prowadzić do przełożenia wizyty. Lekarz zawsze ocenia je indywidualnie, szczególnie gdy dotyczą choroby przewlekłej.

Do sytuacji, które zazwyczaj nie są przeciwwskazaniem, należą:

  • Alergia, katar sienny lub stabilna astma oskrzelowa.
  • Atopowe zapalenie skóry bez nagłego zaostrzenia.
  • Łagodny kaszel lub niewielkie objawy infekcji bez pogorszenia stanu ogólnego.
  • Przyjmowanie antybiotyku, jeśli dziecko czuje się dobrze, a lekarz nie stwierdza ostrej choroby wymagającej odroczenia.
  • Infekcja u rodzica lub rodzeństwa, gdy szczepione dziecko nie ma objawów.

Inaczej wygląda sytuacja przy ostrej infekcji o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu, wysokiej gorączce albo zaostrzeniu choroby przewlekłej. W takich przypadkach lekarz może czasowo odroczyć szczepienie. Dotyczy to także sytuacji, gdy objawy wskazują na coś więcej niż łagodny katar.

Jak przebiega kwalifikacja do szczepienia?

Przed podaniem szczepionki lekarz przeprowadza wywiad i bada dziecko. Pyta między innymi o aktualne objawy, gorączkę, niedawne choroby, stosowane leki, wcześniejsze reakcje po szczepieniach i choroby przewlekłe. Następnie ocenia stan dziecka podczas badania fizykalnego.

To lekarz kwalifikujący decyduje o podaniu konkretnego preparatu, a nie o szczepieniu „w ogóle”. Znaczenie może mieć także rodzaj szczepionki, zwłaszcza gdy chodzi o preparat żywy, oraz wcześniejsze reakcje na daną dawkę lub jej składniki.

Kwalifikacja lekarska jest ważna 24 godziny. Dzięki temu badanie może odbyć się na przykład dzień przed samym szczepieniem, zgodnie z organizacją pracy przychodni. Podczas wizyty rodzic powinien dokładnie opisać wszystkie objawy, nawet jeśli wydają się błahe. Nie należy samodzielnie wykonywać badań krwi tylko po to, aby sprawdzić, czy dziecko może zostać zaszczepione, chyba że lekarz zaleci je z konkretnego powodu.

Jeżeli po badaniu lekarz uzna, że katar jest alergiczny albo pozostał po zakończonej infekcji, szczepienie może odbyć się zgodnie z planem. Gdy objawy są świeże i nie wiadomo, jak rozwinie się choroba, rozsądne może być przełożenie wizyty.

Co powinien zrobić rodzic?

Obserwuj dziecko przed wizytą i powiedz lekarzowi, od kiedy trwa katar, czy pojawiła się gorączka, kaszel lub osłabienie oraz czy w domu ktoś choruje. Nie odwołuj automatycznie szczepienia tylko z powodu kataru, ale też nie ukrywaj objawów. Ostateczna decyzja po wywiadzie i badaniu należy do lekarza kwalifikującego.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii lekarza w sprawie szczepienia dziecka.

Czytaj dalej w tym dziale